Gerilim Düşümü Hesapları ve İletken Kesit Seçimi
- Güvenilir Güç Çözümleri

- 7 saat önce
- 1 dakikada okunur
Elektrik iç tesisat projelerinde gerilim düşümü (voltage drop), enerji kalitesi ve ekipman ömrü açısından kritik bir parametredir. Yetersiz kesitte seçilen iletkenler yalnızca verim kaybına değil; aşırı ısınma, izolasyon hasarı ve yangın riskine yol açabilir.
Uluslararası standartlar (IEC 60364) iç tesisatlarda izin verilen gerilim düşümünü genellikle şu sınırlar içinde tutar:
Aydınlatma devreleri: %3
Kuvvet devreleri: %5
🔹 1. Gerilim Düşümünün Fiziksel Temeli
Gerilim düşümü, iletkenin direnç ve reaktansından kaynaklanır:
ΔV=I×Z\Delta V = I \times ZΔV=I×Z
Burada:
III = Akım (A)
ZZZ = Hat empedansı (Ω)
🔹 2. Üç Fazlı Sistem İçin Gerilim Düşümü
ΔV=3×I×L×(Rcosϕ+Xsinϕ)\Delta V = \sqrt{3} \times I \times L \times (R \cos\phi + X \sin\phi)ΔV=3×I×L×(Rcosϕ+Xsinϕ)
Parametre | Açıklama |
L | Hat uzunluğu (m) |
R | İletken direnci (Ω/m) |
X | Reaktans (Ω/m) |
cosφ | Güç faktörü |
🔹 3. Yüzdesel Gerilim Düşümü
%Vd=ΔVVnom×100\%V_d = \frac{\Delta V}{V_{nom}} \times 100%Vd=VnomΔV×100
Bu değer sınırı aşarsa kesit artırılır.
🔹 4. İletken Kesiti Seçimi
Kesit belirlenirken üç kriter birlikte değerlendirilir:
✔ Akım Taşıma Kapasitesi
Kablo, sürekli yük akımını aşırı ısınmadan taşıyabilmelidir.
✔ Gerilim Düşümü
Uzun hatlarda çoğu zaman kesiti belirleyen faktör budur.
✔ Kısa Devre Dayanımı
Kablo, arıza anında termik hasar görmeden dayanmalıdır.
🔹 5. Sıcaklık ve Döşeme Koşulları
Gerçek saha koşulları düzeltme katsayıları gerektirir:
Faktör | Etki |
Ortam sıcaklığı | Akım kapasitesi düşer |
Kablo gruplaması | Isınma artar |
Toprak ısıl direnci | Yeraltı kablolarında önemlidir |
🔹 6. Mühendislik Yaklaşımı
Pratik tasarım süreci:
Talep akımı hesaplanır
Standart akım taşıma tablolarından ilk kesit seçilir
Gerilim düşümü kontrol edilir
Sınır aşılıyorsa kesit artırılır
Kısa devre termik kontrolü yapılır
🔹 7. Sonuç
Yanlış kesit seçimi:
⚠ Enerji kaybı⚠ Ekipman arızaları⚠ Motor performans düşüşü⚠ Yangın riski
Doğru kesit seçimi ise sistem ömrünü ve güvenliği doğrudan artırır.
Yorumlar