top of page

Gerilim Düşümü Hesapları ve İletken Kesit Seçimi

  • Yazarın fotoğrafı: Güvenilir Güç Çözümleri
    Güvenilir Güç Çözümleri
  • 7 saat önce
  • 1 dakikada okunur

Elektrik iç tesisat projelerinde gerilim düşümü (voltage drop), enerji kalitesi ve ekipman ömrü açısından kritik bir parametredir. Yetersiz kesitte seçilen iletkenler yalnızca verim kaybına değil; aşırı ısınma, izolasyon hasarı ve yangın riskine yol açabilir.

Uluslararası standartlar (IEC 60364) iç tesisatlarda izin verilen gerilim düşümünü genellikle şu sınırlar içinde tutar:

  • Aydınlatma devreleri: %3

  • Kuvvet devreleri: %5

🔹 1. Gerilim Düşümünün Fiziksel Temeli

Gerilim düşümü, iletkenin direnç ve reaktansından kaynaklanır:

ΔV=I×Z\Delta V = I \times ZΔV=I×Z

Burada:

  • III = Akım (A)

  • ZZZ = Hat empedansı (Ω)

🔹 2. Üç Fazlı Sistem İçin Gerilim Düşümü

ΔV=3×I×L×(Rcos⁡ϕ+Xsin⁡ϕ)\Delta V = \sqrt{3} \times I \times L \times (R \cos\phi + X \sin\phi)ΔV=3​×I×L×(Rcosϕ+Xsinϕ)

Parametre

Açıklama

L

Hat uzunluğu (m)

R

İletken direnci (Ω/m)

X

Reaktans (Ω/m)

cosφ

Güç faktörü

🔹 3. Yüzdesel Gerilim Düşümü

%Vd=ΔVVnom×100\%V_d = \frac{\Delta V}{V_{nom}} \times 100%Vd​=Vnom​ΔV​×100

Bu değer sınırı aşarsa kesit artırılır.

🔹 4. İletken Kesiti Seçimi

Kesit belirlenirken üç kriter birlikte değerlendirilir:

✔ Akım Taşıma Kapasitesi

Kablo, sürekli yük akımını aşırı ısınmadan taşıyabilmelidir.

✔ Gerilim Düşümü

Uzun hatlarda çoğu zaman kesiti belirleyen faktör budur.

✔ Kısa Devre Dayanımı

Kablo, arıza anında termik hasar görmeden dayanmalıdır.

🔹 5. Sıcaklık ve Döşeme Koşulları

Gerçek saha koşulları düzeltme katsayıları gerektirir:

Faktör

Etki

Ortam sıcaklığı

Akım kapasitesi düşer

Kablo gruplaması

Isınma artar

Toprak ısıl direnci

Yeraltı kablolarında önemlidir

🔹 6. Mühendislik Yaklaşımı

Pratik tasarım süreci:

  1. Talep akımı hesaplanır

  2. Standart akım taşıma tablolarından ilk kesit seçilir

  3. Gerilim düşümü kontrol edilir

  4. Sınır aşılıyorsa kesit artırılır

  5. Kısa devre termik kontrolü yapılır

🔹 7. Sonuç

Yanlış kesit seçimi:

⚠ Enerji kaybı⚠ Ekipman arızaları⚠ Motor performans düşüşü⚠ Yangın riski

Doğru kesit seçimi ise sistem ömrünü ve güvenliği doğrudan artırır.

Yorumlar


bottom of page